مقاله علمی ترویجی

.

یادداشت یکی از پژوهشگران موفق استان مازندران درباره مقاله علمی ترویجی

برداشت من از تعاریف مختلفی که در مقاله علمی ترویجی وجود دارد:

در مقاله علمی ترویجی، مقاله یا اثری از قبل موجود است که ما به عنوان پژوهشگر به تحلیل، تفسیر، ارزیابی و … آن اثر می‌پردازیم. همچنین مقاله علمی ترویجی می‌تواند ترجمه، تدوین و مرور اثر هم باشد ولی تحلیل اثر ارزش و اعتبار بالاتری دارد.

مخاطبان ما در مقاله علمی ترویجی افرادی هستند که شامل آن رشته و پژوهش می‌شوند. مثلاً اگر مقاله‌ای علمی ترویجی بر اساس تحلیل یک پژوهش در زمینه وظایف حوزه‌های علمیه در برخورد با مشکلات فرهنگی می‌نویسیم، مخاطبین ما باید طلاب حوزه‌ علمیه باشند. دلیل این انتخاب مخاطب نیز مربوط به کاربرد مقاله علمی ترویجی است؛ زیرا مقاله علمی ترویجی بناست موضوع خاصی در زمان خاصی را برای مخاطبانش کاربردی کند. مخاطب مقاله علمی ترویجی باید تواند از مقاله برای بهبود و ارتقاء دانش استفاده کند.

بنابراین، پژوهشگر در مقاله علمی ترویجی باید هم دانش کافی را در زمینه موضوع مورد بحث داشته باشد، هم شناخت کافی از مخاطب و دغدغه و هدف مخاطب داشته باشد.

در نتیجه، دو قیدی که در مقاله علمی ترویجی باید مد نظرم باشد:
۱٫ تحلیل، تفسیر، مرور یا ترجمه یک اثر
۲٫ تعیین کاربست یک موضوع خاص در زمان خاص برای مخاطبان خاص

موضوعی که مد نظر دارم: چگونگی جهاد علمی پِژوهشی در حوزه‌های علمیه با توجه به بیانیه گام دوم رهبر انقلاب

اما توضیح ترویجی بودن موضوعی که انتخاب کردم:

قید اول: مقاله‌ای که مد نظر دارم تحلیل و تفسیر موضوع علم و پژوهش است که در بیانیه مطرح شده، در واقع رهبر انقلاب توصیه به جهاد علمی و پژوهشی کرده‌اند ولی چگونگی این جهاد نیاز به تحلیل و تفسیر دارد و می‌توان با موشکافی واژه جهاد، علم و پژوهش و همچنین مرتبط ساختن این واژگان، به معنای عمیق‌تری از توصیه رهبر انقلاب رسید. پس به نظر بنده این قید در موضوع ما وجود دارد.

قید دوم: توصیه رهبر انقلاب در چشم‌انداز آینده خطاب به تمامی مراکز علمی و پژوهشی بوده است که شامل دانشگاه، حوزه‌های علمیه و دیگر مراکز علمی است. اما نقطه اتکا و چیزی که مقاله علمی ترویجی را کاربردی می‌کند (بنا به هدف مقاله علمی ترویجی) ارتباط موضوع مورد بحث با رشته و صنف مخاطب است. لذا حوزه‌های علمیه را به عنوان بخشی از مراکز علمی و پژوهشی مورد خطاب بیانیه، انتخاب کردم. این قید نیز به نظر بنده در موضوع رعایت شده است.

.

با تشکر از سرکار خانم نوری، طلبه مدرسه علمیه الزهرا (سلام الله علیها) ساری